Thị trường chứng khoán Việt Nam thường diễn biến ra sao trong tháng 2?

“Thống kê nhiều năm cho thấy xác suất VN-Index tăng điểm trong tuần giao dịch đầu năm ở mức cao, nhờ hiệu ứng tâm lý tích cực và dòng tiền mới quay trở lại thị trường”.

VN-Index trải qua tháng đầu tiên của năm 2026 với diễn biến đầy tích cực. Chỉ số chính của TTCK Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 1.900 điểm trước khi đóng cửa phiên cuối tháng 1 tại mốc 1.829 điểm, tương ứng tăng hơn 44 điểm (+2,5% so với cuối tháng trước đó).

Trong lịch sử, tháng 2 thường được xem là khoảng thời gian mang tính bản lề, khi thị trường vừa phản ánh hiệu ứng trước và sau Tết, vừa bắt đầu định hình xu hướng cho quý 1. Vậy VN-Index thường diễn biến ra sao trong tháng 2, đâu là những yếu tố chi phối chính và nhà đầu tư nên kỳ vọng điều gì ở giai đoạn này?

Theo thống kê dữ liệu quá khứ, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc phân tích Chứng khoán Agriseco chỉ ra rằng trong giai đoạn trước Tết (khoảng hai tuần đầu tháng 2), thị trường thường bước vào vùng trũng thông tin với thanh khoản suy giảm.

Tâm lý giao dịch thận trọng chiếm ưu thế khi nhà đầu tư cá nhân hạn chế mở vị thế mới, trong khi dòng tiền margin có xu hướng hạ nhiệt để tránh chi phí lãi vay qua kỳ nghỉ dài.

Tuy nhiên, ở góc độ đầu tư, đây thường là giai đoạn tích lũy thuận lợi do áp lực bán không quá lớn, biến động chủ yếu mang tính rung lắc kỹ thuật, tạo điều kiện để dòng tiền dài hạn giải ngân chọn lọc ở vùng giá hợp lý.

Ngược lại, giai đoạn sau Tết (tuần cuối tháng 2) thường chứng kiến sự cải thiện rõ rệt về tâm lý và dòng tiền. Ông Khoa cho biết: “Thống kê nhiều năm cho thấy xác suất VN-Index tăng điểm trong tuần giao dịch đầu năm ở mức cao, nhờ hiệu ứng tâm lý tích cực và dòng tiền mới quay trở lại thị trường“.

Loạt cơ hội đầu tư hấp dẫn

Xét về các yếu tố chi phối, vị chuyên gia Agriseco điểm tên 3 trụ cột sẽ đóng vai trò định hướng dòng tiền trong tháng 2:

Thứ nhất là chính sách tiền tệ và tín dụng đầu năm, khi room tín dụng còn dồi dào và thông tin giải ngân thường có tác động mạnh đến nhóm Ngân hàng, Chứng khoán.

Thứ hai là câu chuyện kết quả kinh doanh quý IV/2025 và triển vọng năm 2026, khi dòng tiền bắt đầu chọn lọc rõ ràng hơn, tập trung vào những doanh nghiệp có kế hoạch tăng trưởng cụ thể được hé lộ trong mùa Đại hội cổ đông.

Thứ ba là sự ổn định vĩ mô và định hướng chính sách điều hành sẽ tạo ra các cơ hội đầu tư ở một số nhóm cổ phiếu và ngành nghề.

Về kịch bản và chiến lược hành động, ông Khoa nghiêng về kịch bản tích lũy trước khi xác nhận xu hướng tăng mới. Giai đoạn giao dịch trầm lắng trước Tết nhiều khả năng là pha tích lũy cần thiết để thị trường hấp thụ cung và củng cố nền giá.

“Chiến lược phù hợp với nhà đầu tư trung hạn là tận dụng các nhịp điều chỉnh, rung lắc trong môi trường thanh khoản thấp để tích lũy dần cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, thay vì chờ đợi sự xác nhận rõ ràng sau Tết – thời điểm mặt bằng giá có thể đã cao hơn do hiệu ứng tâm lý tích cực và dòng tiền quay trở lại”, chuyên gia Agriseco nhấn mạnh.

Margin kỷ lục có phải là yếu tố rủi ro cho thị trường chứng khoán?

Bên cạnh câu chuyện xu hướng thị trường, một biến số đang được giới đầu tư đặc biệt chú ý là dư nợ margin – khi mặt bằng đòn bẩy đang ở vùng cao kỷ lục.

Theo thống kê, tổng giá trị cho vay ký quỹ (margin) của toàn ngành chứng khoán Việt Nam vượt mốc 400.000 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2025, tăng khoảng 23.000 tỷ dồng so với thời điểm cuối quý 3/2025 và thiết lập kỷ lục margin mới trong lịch sử hơn 25 năm của TTCK Việt Nam.

Vị chuyên gia đánh giá, dư nợ margin ở mức cao kỷ lục đúng là yếu tố khiến thị trường nhạy cảm hơn với các nhịp điều chỉnh, tuy nhiên nếu chỉ nhìn vào con số tuyệt đối để lo ngại về một nhịp giảm sâu mang tính hệ thống thì chưa thực sự toàn diện.

Theo ông Khoa, cần đặt dư nợ margin trong tương quan với quy mô vốn của các Công ty chứng khoán. Trong năm 2025 và năm 2026 tới đây, sẽ có nhiều Công ty chứng khoán thực hiện hiện tăng vốn. Đa số các công ty chứng khoán lớn như SSI, TCX, VND đều giữ tỷ lệ Margin/Vốn chủ sở hữu ở mức an toàn (74% – 102%), cho thấy việc tăng vốn năm 2025 đã tạo ra một tấm đệm phòng vệ rất tốt cho thị trường.

Về rủi ro các nhịp giảm sâu có thể kích hoạt call margin/giải chấp, chuyên gia cho rằng điều này có thể xảy ra khi thị trường giảm nhanh, xuyên thủng các vùng hỗ trợ quan trọng và đi kèm thanh khoản tăng đột biến, phản ánh lực bán mang tính cục bộ.

Ở thời điểm hiện tại, các điều kiện này chưa hội tụ đầy đủ, trong khi cấu trúc margin chủ yếu tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, giúp giảm xác suất xảy ra giải chấp dây chuyền trên diện rộng. Vì vậy, margin cao ở giai đoạn này nên được nhìn nhận như yếu tố khuếch đại biến động ngắn hạn hơn là tín hiệu rủi ro hệ thống.

Với nhà đầu tư, điều quan trọng là kiểm soát tỷ lệ đòn bẩy ở mức hợp lý và ưu tiên chất lượng danh mục, thay vì phản ứng quá mức trước những nhịp rung lắc mang tính kỹ thuật của thị trường.