Chứng khoán hồi phục với thanh khoản thấp, điều gì đang diễn ra?

Thị trường đi lên nhưng thanh khoản không cải thiện, thậm chí giảm dần khi giá tăng cho thấy lực cầu mua đuổi vẫn yếu và tâm lý nhà đầu tư chưa sẵn sàng cho một chu kỳ tăng mới.

VN-Index tiếp tục duy trì đà hồi phục khi tăng hơn 51 điểm trong phiên 11/3, lên 1.728 điểm, đánh dấu phiên tăng thứ hai liên tiếp sau cú lao dốc mạnh trước đó. Dù mức tăng được đánh giá là khá tích cực, chỉ số vẫn chưa thể lấy lại toàn bộ số điểm đã đánh mất trong phiên giảm sâu.

Đáng chú ý, thanh khoản thị trường lại có xu hướng suy giảm, cho thấy dòng tiền vẫn khá thận trọng. Trong bối cảnh đó, không ít nhà đầu tư lo ngại nhịp tăng hiện tại có thể chỉ là một “bẫy tăng giá” (bull trap) thay vì tín hiệu xác nhận xu hướng hồi phục bền vững của thị trường.

Nhà đầu tư dễ rơi vào bẫy tăng giá

Theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, dù chỉ số tăng khá trong các phiên gần đây nhưng điểm trừ đáng chú ý là thanh khoản lại sụt giảm. Thị trường đi lên nhưng thanh khoản không cải thiện, thậm chí giảm dần khi giá tăng cho thấy lực cầu mua đuổi vẫn yếu và tâm lý nhà đầu tư chưa sẵn sàng cho một chu kỳ tăng mới. Vì vậy, các phiên tăng vừa qua chưa thể được xem là tín hiệu xác nhận xu hướng, mà chủ yếu vẫn mang tính chất của một nhịp hồi kỹ thuật.

“Trong những nhịp hồi như vậy, thị trường thường xuất hiện các đợt rung lắc khi nhà đầu tư tranh thủ bán ra để hạ margin và giảm đòn bẩy. Khi áp lực bán vẫn hiện hữu nhưng thanh khoản lại ở mức thấp, điều đó cho thấy bên mua chưa sẵn sàng trả giá cao hơn, qua đó làm gia tăng rủi ro nhà đầu tư rơi vào bẫy tăng giá (bull trap)”, ông Nguyễn Thế Minh nhận định.

Theo vị chuyên gia, tại vùng điểm hiện nay, thị trường với xác suất thấp sẽ đi ngang và tích lũy thêm vài phiên trước khi xác định xu hướng rõ ràng hơn. Tuy nhiên, chuyên gia nghiêng về kịch bản kém tích cực hơn là VN-Index có thể quay lại kiểm định đáy một lần nữa trước khi hình thành xu hướng mới.

Diễn biến thị trường thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào yếu tố căng thẳng địa chính trị và biến động giá dầu. Thống kê lịch sử cho thấy các cú sốc địa chính trị thường cần trung bình khoảng 22 phiên để thị trường xác lập đáy, trong khi giai đoạn hiện nay mới đi được khoảng một nửa thời gian này.

Nếu xuất hiện nhịp giảm trở lại, vùng đáng chú ý để kiểm định là quanh 1.600 điểm. Trong trường hợp chỉ số quay về khu vực này, định giá P/E của thị trường có thể giảm về khoảng 12 lần – mức khá hấp dẫn và có thể giúp xác suất hình thành vùng đáy tăng lên.

Bên cạnh đó, nếu quan sát theo các dải biến động định giá trong lịch sử, P/E hiện tại cũng đang tiệm cận vùng biên dưới, cho thấy mức chiết khấu của thị trường đã ở mức tương đối cao. Vì vậy, vùng cân bằng của VN-Index trong kịch bản retest có thể nằm quanh mốc 1.600 điểm.

Nhà đầu tư chưa nên vội vàng bắt đáy

Từ góc độ chiến lược, chuyên gia cho rằng nhà đầu tư chưa nên vội vàng bắt đáy ở thời điểm hiện tại. Điều quan trọng nhất lúc này là ưu tiên kiểm soát rủi ro và giảm đòn bẩy trong danh mục.

Khi thị trường có nhịp retest như các kịch bản đã đề cập, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân thăm dò để bình quân giá vốn, hoặc chờ đến khi xu hướng tăng được xác nhận rõ ràng rồi mới mua vào để đảm bảo mức độ an toàn cao hơn.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng trong đầu tư chứng khoán, nhà đầu tư chỉ có thể biết đâu là đáy khi thị trường đã đi qua đáy. Do đó, cách tiếp cận thận trọng vẫn là chờ thị trường xác lập xu hướng tăng rõ ràng, khi giá tăng đi kèm với thanh khoản cải thiện và dòng tiền lan tỏa rộng sang nhiều nhóm cổ phiếu, thay vì chỉ số tăng nhưng chỉ tập trung ở một vài mã vốn hóa lớn.