CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành

“Vua tôm” Minh Phú đang trở về thị trường nội địa và nỗ lực gia tăng thị phần, thế nhưng giá bán cao vẫn là rào cản lớn với ông trùm xuất khẩu.

Tập đoàn Thủy sản Minh Phú được mệnh danh là “vua tôm” của Việt Nam với doanh thu thuộc nhóm đầu cả nước. Thế nhưng, điều đáng nói là doanh nghiệp có hơn 99% doanh thu từ xuất khẩu và chỉ chưa đến 1% doanh thu bán ở thị trường trong nước. Hàng chục năm qua, doanh nghiệp cố gắng thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành.

PV VTC News đã có cuộc phỏng vấn với ông Lê Văn Quang, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú về lý do đặc biệt này.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 1.
– Thưa ông, Minh Phú là “ông lớn” trong ngành kinh doanh thủy sản trong hàng chục năm qua ở Việt Nam. Vậy tại sao trong nhiều năm, công ty ông vẫn bán rất ít tôm ở thị trường trong nước?

Cách đây hơn 15 năm, Minh Phú bán tôm ở thị trường trong nước rất mạnh vì hồi đó tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng sản phẩm của các quốc gia còn dễ. Tuy nhiên, sau đó, Nhật Bản, Mỹ, châu Âu siết lại tiêu chuẩn kháng sinh, tức là không được có kháng sinh trong sản phẩm tôm. Minh Phú phải tuân thủ điều này, bởi nếu có kháng sinh sẽ không xuất khẩu được đi Mỹ và các thị trường khác.

Minh Phú phải siết lại tất cả các khâu như: kiểm tra tôm lúc nuôi, kiểm tra khi th

u hoạch, kiểm tra lúc thu mua, kiểm tra khi vận chuyển và chế biến ở nhà máy. Chính vì vậy mà chi phí sản xuất tăng cao, giá thành tôm của Minh Phú bị đội lên.

Trong khi đó, tôm ở Việt Nam bị nhiễm kháng sinh rất nhiều cộng với những người kinh doanh gian dối, bơm tạp chất cho tôm, ngâm hóa chất nên giá tôm vô cùng rẻ. Minh Phú không thể làm vậy nên giá tôm của chúng tôi cao hơn thị trường 20 – 30%, thậm chí là 50%.

Những lý do này khiến tôm Minh Phú rất khó bán ở Việt Nam, thị phần tôm của chúng tôi giảm đi rất nhiều, doanh thu ở thị trường trong nước chỉ đạt chưa tới 1%.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 2.
– Liệu có phải là những năm gần đây, Minh Phú bán tôm ở thị trường nước ngoài bị lỗ nên mới quay về Việt Nam để phát triển thị trở lại?

Không phải như thế, trước đây, với quy trình nuôi tôm “3 sạch” (con giống sạch, nước sạch, đáy ao sạch) thì mình không bán được vì với quy trình 3 sạch sẽ tốn rất nhiều hóa chất để xử lý, dẫn đến tốn rất nhiều tiền. Điều này sẽ khiến giá thành sản xuất tôm tăng lên rất cao, không bán được ở thị trường nội địa.

Hiện tại, chúng tôi đã nghiên cứu ra công nghệ nuôi tôm sinh học Minh Phú – MPBio (nuôi tôm không sử dụng kháng sinh, hóa chất), không tốn nhiều điện, nước, bảo vệ môi trường nên giảm được 50% chi phí.

Điều này mới giúp Minh Phú có thể cạnh tranh về giá và phân phối được trong hệ thống Bách Hóa Xanh. Minh Phú và Bách Hóa Xanh hợp tác với nhau để bán tôm vì cả hai đơn vị đều có chung tiêu chí và thông điệp, đó là bán tôm sạch, giá hợp lý.

Tôm thẻ loại 30 con/kg được bán tại Bách Hóa Xanh với giá 180.000 đồng/kg, tương đương với giá ở chợ. Công nghệ nuôi tôm MPBio của chúng tôi đang giúp kéo giá thành xuống. Người tiêu dùng sẽ mua được tôm sạch, đạt tiêu chuẩn kháng sinh như ở Mỹ với giá phù hợp.

– Hàng chục năm qua, công ty ông vẫn chưa thuyết phục được người tiêu dùng trong nước ăn tôm sạch vì giá cao?

Minh Phú kinh doanh theo mô hình B2B (kinh doanh giữa các doanh nghiệp) bán cho các hệ thống siêu thị, khách sạn, nhà hàng và các kênh phân phối chứ không bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Thời gian qua, Minh Phú cũng quảng bá thương hiệu với các kênh phân phối này nhưng họ chỉ quan tâm đến giá sản phẩm.

Tôi cũng nói rõ với họ rằng, tôm của chúng tôi là tôm sạch, không nhiễm kháng sinh, không ngâm hay bơm tạp chất nhưng cuối cùng họ cũng chỉ quan tâm đến giá. Các đơn vị chỉ trả được 60% giá thành chúng tôi mong muốn nên chúng tôi không thể bán trong nước được.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 3.
– Minh Phú có marketing để thay đổi cách nhìn của người tiêu dùng về sản phẩm tôm sạch hay không?

Chúng tôi đã làm marketing rất nhiều lần rồi nhưng không ăn thua. Giai đoạn trước khi dịch COVID-19 diễn ra, chúng tôi nhận thấy phải làm marketing, quảng bá thật mạnh để giới thiệu tôm sạch, tôm ngon. Chúng tôi thuê các đơn vị truyền thông chuyên nghiệp làm hình ảnh, video rất công phu để giới thiệu sản phẩm.

Công ty đã bỏ rất nhiều tiền nhưng không hề có tác dụng, bởi các kênh phân phối và người tiêu dùng chỉ quan tâm đến giá.

Năm nào chúng tôi cũng làm chiến dịch quảng bá nhưng không thay đổi được gì. Mọi người cần hiểu rằng, tôm đạt chất lượng và tiêu chuẩn thì các nhà máy mới nhập vào chế biến. Lượng tôm không đạt tiêu chuẩn thì các nhà máy sẽ không mua.

Như vậy, lượng tôm không đạt chất lượng sẽ được các kênh phân phối nội địa mua lại với giá rất rẻ. Do đó, Minh Phú không thể cạnh tranh về giá ở trong nước.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 4.
– Minh Phú mong muốn điều gì khi đang dần trở về với thị trường trong nước và mục tiêu ra sao, thưa ông?

Chúng tôi mong muốn cung cấp sản phẩm ngon nhất, chất lượng nhất cho người Việt nhưng giá không tăng, đây mới là điều cốt lõi và quan trọng. Thúc đẩy doanh thu nhưng vẫn phục vụ người dân tốt nhất.

Chúng tôi làm việc với nhiều đối tác trong nước nhưng đa phần họ đều chê tôm của chúng tôi đắt hơn những công ty khác.

Ngoài hệ thống Bách Hóa Xanh, Minh Phú cũng đang cung cấp sản phẩn tôm cho các siêu thị, nhà hàng… ở Việt Nam nhưng tổng doanh thu trong nước lại đang quá thấp. Do đó, chúng tôi phải đẩy doanh thu lên 5 – 10% trong 5 năm tới, như vậy mới tương xứng với năng lực của Minh Phú.

Bây giờ cứ “chăm chăm” đi xuất khẩu, bán tôm ngon ra nước ngoài mà không chăm lo cho thị trường nội địa, không bán tôm sạch cho người Việt cũng là một thiếu sót.

– Vì sao Minh Phú không bán tôm giá rẻ?

Nhiều người thắc mắc với tôi, ngoài kia họ bán rẻ hơn tôm của Minh Phú 20 – 30%. Tôi bảo họ, đó là tôm nhiễm kháng sinh, tôm ngâm hóa chất. Họ nói tôi, sao Minh Phú không làm như vậy. Tôi bảo, Minh Phú sao mà làm như vậy được. Làm như vậy thì chúng tôi sẽ chết vì mất uy tín, không xuất khẩu được thì “sập tiệm”. Tất cả tôm của Minh Phú đều sạch 100% mới được đưa về nhà máy.

Tôi nhiều lần nói chuyện với các cơ quan chức năng rằng, mỗi năm Việt Nam “đốt” khoảng 10.000 tỷ đồng để kiểm kháng sinh vì tôm nhiễm kháng sinh rất nhiều. Nhìn vào con số để mọi người thấy rằng, đất nước ta tốn rất nhiều tiền để kiểm kháng sinh cho tôm.

Nếu chúng ta giải quyết được bài toán kháng sinh thì sẽ tiết kiệm cho ngành tôm một năm 10.000 tỷ đồng. Số tiền này có thể phát triển ngành tôm rất tốt nhưng bài toán này rất khó và chưa giải quyết được.

Chính vì vậy, người tiêu dùng cần lựa chọn sản phẩm thông thái hơn. Việc lựa chọn những sản phẩm tôm giá rẻ, không rõ nguồn gốc, chất lượng có thể mang đến những rủi ro về sức khỏe về sau.

– Mỗi năm, Minh Phú phải bỏ ra bao nhiêu tiền để kiểm kháng sinh cho tôm?

Mỗi năm chúng tôi bán khoảng 50.000 tấn tôm, 1 kg tôm tốn khoảng 10.000 đồng tiền kiểm kháng sinh. Như vậy, mỗi năm chúng tôi phải tốn khoảng 500 tỷ đồng để kiểm kháng sinh cho tôm.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 5.

CEO ‘vua tôm’ Minh Phú: Thuyết phục người Việt ăn tôm sạch nhưng bất thành- Ảnh 6.
– Việc kinh doanh của Minh Phú có gặp trở ngại nào không?

Hiện nay, Minh Phú cũng không có khó khăn nào, vì dòng tiền của chúng tôi rất tốt. Chính vì vậy nên các ngân hàng cũng đến chào mời cho vay với lãi suất vô cùng ưu đãi, có ngân hàng đề nghị mức lãi suất chỉ 3%/năm.

Tuy nhiên, việc kinh doanh tôm trên thị trường đang diễn ra khốc liệt và cũng có khá nhiều chông gai